Metodologia i wagi

Skąd to się wzięło

To projekt hobbystyczny, który zacząłem z przyjacielem Emilem jeszcze na studiach, w latach 2008-2010. Chcieliśmy przeliczyć osiągnięcia piłkarzy, których dobrze wspominamy z lat 90. i 2000., na jeden system punktowy - żeby dało się ich uczciwie porównać i docenić najlepszych. Wtedy robiliśmy to ręcznie w arkuszu, na danych z angielskiej Wikipedii. Ta wersja to odświeżenie tamtego pomysłu: pełne kariery do dziś i współcześni piłkarze.

Jak liczymy punkty

Punkty sumują się z trzech źródeł: występów, goli (ważonych pozycją) oraz trofeów i nagród indywidualnych.

Występy i gole

• Występy: 1 pkt za 35 meczów.
• Gole zależnie od pozycji: napastnik 1 pkt/17, pomocnik 1/8, obrońca 1/3, bramkarz jak napastnik (gol obrońcy jest rzadszy, więc cenniejszy).

Trofea reprezentacyjne

• Mistrzostwa Świata: 1. miejsce 12, finał 8, półfinał 6.
• Mistrzostwa Europy: 10 / 7 / 5. Copa America: połowa tego - 5 / 3,5 / 2,5.
• Za "półfinał" liczymy dotarcie do najlepszej czwórki, gdy piłkarz był w kadrze. Liga Narodów i Puchar Konfederacji nie liczą się.

Trofea klubowe

• Mistrzostwo kraju: 5 × mnożnik siły ligi (patrz niżej). Ten sam mnożnik skaluje puchar kraju (baza 3), puchar ligi (baza 1) i superpuchar kraju (baza 1).
• Liga Mistrzów: zwycięstwo 8, przegrany finał 5.
• Puchar UEFA / Liga Europy / Puchar Zdobywców Pucharów: 5 / 3. Liga Konferencji: połowa - 2,5 / 1,5.
• Superpuchar Europy 2, Puchar Interkontynentalny / Klubowe MŚ 2.

Nagrody indywidualne

• Złota Piłka i Piłkarz Roku FIFA / The Best: za 1./2./3. miejsce 5 / 3 / 1.

Zasady szczegółowe

• Liczą się tylko czołowe ligi europejskie (Anglia, Hiszpania, Włochy, Niemcy, Francja, Portugalia, Holandia). Występy, gole i tytuły ze słabszych rozgrywek (saudyjska, MLS, brazylijska, katarska, japońska itd.) nie liczą się wcale.
• Calciopoli: tytuły Serie A 2004/05 i 2005/06 odebrane Juventusowi nie liczą się ani Juventusowi, ani Interowi.
• Dane z angielskiej Wikipedii, zweryfikowane wg sekcji "Honours" jako źródła prawdy.

Dlaczego mistrzostwa lig są warte różnie

Do niedawna mistrzostwo dawało 5 punktów niezależnie od ligi. Problem w tym, że zdobyć tytuł z Bayernem w Bundeslidze albo dziś z PSG we Francji jest znacznie łatwiej niż wygrać Premier League. Bayern zdobył 24 z 37 mistrzostw od 1990 roku (11 z rzędu), a Ligue 1 to od 2013 praktycznie monopol PSG. Sztywne 5 punktów zawyżało więc kolekcjonerów łatwych tytułów.

Rozwiązanie: każda liga ma mnożnik siły (waga mistrzostwa ÷ 5), który skaluje mistrzostwo i wszystkie trzy krajowe puchary.

Ale sama konkurencyjność wewnętrzna to nie wszystko. Mnożnik ligi jest wypadkową dwóch rzeczy: łatwości zdobycia mistrzostwa (jak bardzo tytuły rozkładają się na różne kluby, mierzone niżej) oraz obiektywnej siły klubów danej ligi na arenie międzynarodowej (europejskie puchary, Liga Mistrzów). Dlatego Portugalia i Holandia, choć ich tytuły bywają dzielone między kilka klubów, dostają niską wagę - ich mistrzowie rzadko liczą się w europejskich pucharach. I odwrotnie: Hiszpania to wąski duopol Barcelony i Realu, ale zarazem najsilniejsze kluby Europy, więc jej mistrzostwo waży więcej. Anglia stoi wysoko w obu wymiarach naraz, dlatego jest wzorcem.

Ranking konkurencyjności lig

ENC (efektywna liczba mistrzów) mówi, ilu realnie różnych klubów wygrywa ligę: im wyżej, tym trudniej o tytuł. Górny pasek to cała epoka 1990-2026, dolny to ostatnia dekada (2017-2026). Gdy dolny jest wyraźnie krótszy, liga się zamknęła - najlepszy przykład to Ligue 1, gdzie z otwartej ligi lat 90. zrobił się monopol PSG (5,02 spada do 1,52).

Macierz mistrzów 1990-2026

Każdy wiersz to klub, każda kolumna to sezon. Długie jednokolorowe pasy = dominacja jednego klubu (Bayern, Porto). Mozaika = liga otwarta (Anglia). Ukośne pole = tytuł nieprzyznany.

Wagi mistrzostwa i pucharów

Anglia jako wzorzec (mnożnik 1,0). Wagi łączą rozkład tytułów (ENC), dominację ostatniej dekady i siłę ligi w europejskich pucharach - dlatego Niemcy stoją wyżej niż Holandia mimo niższego ENC.

Co to zmieniło w rankingu

Punkty każdego gracza skorygowane mnożnikiem przy jego mistrzostwach i krajowych pucharach. Najbardziej tracą kolekcjonerzy łatwych trofeów Bayernu i PSG. Liczby i miejsca poniżej: stan na wdrożenie mnożnika (22.07.2026).